Rehber

Kafe Açmak İçin Gerekli Belgeler ve İzinler

Kafe açarken izinlerin sırası ve hangi kurumun neyi istediği karışık görünür. Bu rehber, kafe ve restoranlar için temel yükümlülükleri resmî mevzuattan derler ve her birini ilgili maddeye bağlar. Süre, ücret ve eşikler sık değiştiği ve belediyeden belediyeye farklılaştığı için burada rakam vermiyoruz; her başlıkta güncel hâlini kaynaktan doğrulamanı istiyoruz.
Yazar: , Çentik kurucusuYayın: Son güncelleme:
İçindekiler

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı

Yetkili idareden ruhsat alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.6). Yetkili idare çoğunlukla ilçe ya da büyükşehir belediyesidir.

Ruhsat türünü belirleyen ayrım
İşletmeRuhsat türüSüreç
İçkisiz kafe, restoran, pastaneSıhhî müesseseBeyana dayalı başvuru; uygun beyanla ruhsat düzenlenir, belediye sonradan yerinde kontrol eder (m.12–13).
İçkili kafe ya da lokantaUmuma açık istirahat ve eğlence yeriKolluk görüşü alınır; belediyenin belirlediği içkili yer bölgesi ve mesafe şartları aranır (m.29 vd.).
Nargile sunulan yer, kahvehaneUmuma açık yer (EK-3)İçki olmasa da umuma açık yer hükümleri uygulanır.
  • Başvuru yönetmelikteki Örnek 1 başvuru ve beyan formuyla yapılır; formda kira sözleşmesi ya da tapu, vergi ve sicil numarası gibi bilgiler istenir.
  • Tapuda mesken görünen bağımsız bölümde lokanta ya da pastane açmak için kat maliklerinin oy birliğiyle karar alması gerekir (m.5).
  • İtfaiye raporu her işyerinde değil, yönetmelikte sayılan durumlarda istenir (m.5).
  • Müzik yayını için ayrıca izin alınır (m.38). Ruhsat işyerinde görünür yere asılır (m.11).

Esnaf Sicili mi, Ticaret Sicili mi?

Kafe sahibi, işletmenin büyüklüğüne ve vergilendirme biçimine göre ya esnaf ve sanatkâr ya da tacir sayılır. İkisi arasındaki sınır Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve değişebilir (Türk Ticaret Kanunu m.11).

Sicil türleri
DurumKayıtDayanak
Esnaf ve sanatkârEsnaf ve Sanatkâr Sicili (ESBİS üzerinden de yapılabilir) ve meslek odası5362 sayılı Kanun m.6, m.68
Gerçek kişi tacirTicaret siciliTTK m.40
Limited ya da anonim şirketTicaret sicili; şirketler her durumda tacirdirTTK m.16

Şirketlerin sicil işlemleri Ticaret Bakanlığı'nın merkezi sicil sistemi MERSİS üzerinden yürür. Limited şirkette ortaklar ilke olarak yalnız taahhüt ettikleri sermaye payıyla sorumludur (TTK m.573). Hangi yapının sana uygun olduğunu bir mali müşavirle değerlendir.

Vergi Kaydı, Vergi Levhası ve Belge Verme

  • Gerçek kişiler işe başlamayı Vergi Usul Kanunu m.168'deki süre içinde vergi dairesine bildirir; bildirim Dijital Vergi Dairesi üzerinden de yapılabilir. Şirketlerde bildirimi ticaret sicili müdürlüğü vergi dairesine iletir.
  • Vergi levhasını asma zorunluluğu kaldırılmıştır; ancak levhayı almak ve işyerinde bulundurmak zorunludur (408 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği). Levha Dijital Vergi Dairesi'nden alınır.
  • Satışta fatura ya da fatura verilmeyen durumlarda perakende satış fişi veya ÖKC fişi verilir (VUK m.232–233).
  • e-Fatura ve e-Arşiv zorunluluğunun eşikleri yıllık değişebilir; güncel tebliği mali müşavirinle kontrol et.

Yazar Kasa (ÖKC) ve POS

Perakende satış yapan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorundadır (3100 sayılı Kanun m.1). Bugün kullanılan cihaz yeni nesil ÖKC'dir. Kazancı basit usulde tespit edilenler zorunluluk dışındadır ama isterlerse kullanabilir (GİB YN ÖKC rehberi).

  • İşe yeni başlayanların yeni nesil ÖKC kullanma zorunluluğu, GİB rehberinde belirtilen süre içinde başlar.
  • Yeni nesil ÖKC kullanmaya başlayan mükellefin banka kartı kabul etmesi gerekir (557 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği m.5).
  • Restoran ve lokantalarda restoran yazılımları ve banka POS'larının yeni nesil ÖKC ile entegre kullanılması zorunludur; masada tahsilat yapılıyorsa EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC kullanılır (GİB rehberi).

Gıda İşletmesi Kayıt Belgesi ve Hijyen Eğitimi

Kafe ve restoranlar, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik'te "toplu tüketim yeri" sayılır ve kayıt kapsamındadır; onaya tabi işletmeler ayrıca listelenmiştir (5996 sayılı Kanun m.30, Yönetmelik m.5). Başvuru İl ya da İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne yapılır; e-Devlet'te de "İşletme Kayıt Belgesi" hizmeti bulunur. Açılıştan önce başvurman önerilir.

  • Kayıt belgesi unvan, kişi, adres ve faaliyet konusuna bağlıdır; biri değişirse belge geçersiz olur.
  • Hijyen Eğitimi Yönetmeliği'nin kapsadığı işyerlerinde Millî Eğitim Bakanlığı belgesi olmayan kişi çalıştırılamaz; işyerinde bizzat çalışan sahip de eğitimi almak zorundadır (m.5).
  • Hijyen eğitiminin restoranlara uygulanmasında yönetmeliğin kapsam maddesi (m.2) yoruma açık bir istisna içerir; ilçe müdürlüğüne ya da belediyeye sor.

İçki, Nargile ve Fiyat Listesi

  • İçki servis edeceksen belediye ruhsatına ek olarak açık alkollü içki satış belgesi gerekir; belediye izni bu yükümlülüğü kaldırmaz (Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.5). Görev bugün Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı'ndadır.
  • Nargile sunulacaksa ayrıca nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi gerekir (aynı yönetmelik m.5).
  • Fiyat listesi giriş kapısının önüne ve masalara konur; masalarda karekod da kullanılabilir. Ayrıntılar için menü fiyat listesi rehberi.

Önerilen Sıra ve Kontrol Listesi

  1. 1Yeri doğrulaKiralamadan önce tapudaki nitelik, içkili yer bölgesi ve kat malikleri konusunu belediyeye sor.
  2. 2Yapıyı seçEsnaf mı, şirket mi? Mali müşavirle karar ver ve sicil kaydını yap.
  3. 3Vergi ve ÖKCİşe başlama bildirimini yap, kapsamdaysan yeni nesil ÖKC ve banka kartı kabulünü kur.
  4. 4Ruhsat ve gıda kaydıBelediyeye ruhsat başvurusunu, Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne kayıt başvurusunu yap.
  5. 5PersonelÇalışanların ve kendinin hijyen eğitimi belgesini kontrol et.
  6. 6BütçeKuruluş maliyetini kafe açma maliyeti hesaplayıcısında topla.

Kaynaklar

Bu rehber nasıl hazırlandı: Bu rehber 28 Ekim 2026'da mevzuat.gov.tr, Resmî Gazete, GİB, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve e-Devlet kaynaklarından derlendi. Süre, ücret, ceza ve eşikler bilerek yazılmadı; değişkendir. Genel bilgidir, hukuki ya da mali danışmanlık değildir.

Sık Sorulan Sorular

Kafe açmak için ruhsat şart mı?

Evet. Yetkili idareden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.6). İçkisiz kafe genelde sıhhî müessese olarak ruhsatlandırılır.

İçkili kafe açmak neyi değiştirir?

İçkili kafe umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır: kolluk görüşü, içkili yer bölgesi ve mesafe şartları aranır. Ayrıca açık alkollü içki satış belgesi gerekir.

Vergi levhasını asmak zorunlu mu?

Asma zorunluluğu kaldırılmıştır; ancak levhayı almak ve işyerinde bulundurmak zorunludur (408 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği).

Kafe için gıda işletme kayıt belgesi gerekir mi?

Evet. Kafe ve restoranlar toplu tüketim yeri olarak kayıt kapsamındadır (5996 sayılı Kanun m.30). Başvuru İl ya da İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne ya da e-Devlet üzerinden yapılır.

Yazar kasa (ÖKC) kullanmak zorunlu mu?

Perakende satış yapan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar için zorunludur (3100 sayılı Kanun m.1). Kazancı basit usulde tespit edilenler zorunluluk dışındadır. Restoranlarda POS ve yazılımların yeni nesil ÖKC ile entegre olması gerekir.

Esnaf mıyım, tacir miyim?

Esnaf ile tacir arasındaki sınır Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve değişebilir. Limited ve anonim şirketler her durumda tacirdir. Durumunu bir mali müşavirle netleştir.

Bu sayfa hukuki danışmanlık mı?

Hayır. Genel bilgidir ve resmî kaynaklara dayanır. Belediyeye, işletme türüne ve tarihe göre değişen noktalar için yetkili kuruma ve bir uzmana danış.

İlgili Rehberler

Çentik'i 2 dakikada izle

Adet ve bakiye bazlı dijital sadakat kartı, Çentik Fırsatlar ve yeni Çentik NFC: işletmende nasıl çalıştığını kısa videoda gör.

Bu içerik Çentik ürün ekibi tarafından hazırlanmıştır. Soruların için iletişim sayfasını kullanabilirsin.